Lengte is iets waar bijna iedereen wel mee bezig is. Ben je lang genoeg? Te klein? Of precies goed? Het is een van de meest besproken lichaamskenmerken, zowel in het echte leven als online. Op TikTok gaat een video van influencer Anna Nooshin over haar lichaamslengte viral: meer dan 40.000 likes en duizenden reacties. Mensen zijn nieuwsgierig naar hoe lang anderen zijn en vergelijken graag. Maar hoe werkt dat eigenlijk, zo’n lichaamslengte? En waarom groeit de een veel langer dan de ander?
Genen bepalen grotendeels hoe lang je wordt
Ongeveer 80 procent van je uiteindelijke lichaamslengte wordt bepaald door je genen. Dat betekent dat je erfelijke aanleg de grootste rol speelt. Als beide ouders lang zijn, is de kans groot dat jij ook lang wordt. Zijn je ouders juist niet zo groot van stuk, dan groei jij waarschijnlijk ook niet uit tot een reus. Er zijn zelfs formules waarmee artsen een schatting kunnen maken van hoe lang een kind uiteindelijk wordt, gebaseerd op de maten van de ouders. Dat is geen zekerheid, maar wel een goede indicatie. De resterende 20 procent hangt af van factoren zoals voeding, slaap en gezondheid tijdens de groeiperiode.
Voeding en slaap spelen een grote rol tijdens het groeien
Kinderen en jongeren groeien het meest tijdens de slaap. Het groeihormoon, dat aangemaakt wordt in de hersenen, komt vooral ’s nachts vrij. Goed en voldoende slapen is daarom belangrijk voor wie nog in de groei zit. Daarnaast heeft voeding een grote invloed. Een tekort aan calcium, vitamine D en eiwitten kan de groei remmen. Kinderen in landen waar ondervoeding veel voorkomt, blijven gemiddeld kleiner dan kinderen die wel genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen. In rijke landen zien we juist dat generaties steeds iets groter worden, mede doordat de voeding beter is geworden. Nederland staat bekend als een van de langste landen ter wereld, met een gemiddelde lichaamslengte van ongeveer 1,82 meter voor mannen en 1,70 meter voor vrouwen.
De groei stopt niet altijd op hetzelfde moment
De meeste mensen groeien door tot ergens tussen hun 16e en 21e jaar. Bij meisjes stopt de groei meestal eerder dan bij jongens. Dat komt doordat meisjes eerder in de puberteit komen en de groeischijven in de botten dan sneller sluiten. Groeischijven zijn zachte stukjes kraakbeen aan het uiteinde van de botten. Zolang die open zijn, kunnen de botten langer worden. Zodra ze gesloten zijn, groei je niet meer in hoogte. Sommige mensen groeien nog een beetje na hun 18e, maar dat is eerder uitzondering dan regel. Een arts kan op een röntgenfoto zien of de groeischijven al gesloten zijn en dus of iemand nog gaat groeien.
Hoe mensen over lichaamslengte denken verschilt per cultuur
In veel westerse landen wordt een grote lichaamslengte bij mannen gezien als aantrekkelijk en zelfverzekerd. Bij vrouwen is het beeld gemengder: te lang worden soms als ongewoon gezien, terwijl te klein ook niet altijd als positief wordt ervaren. In landen als Nederland en Denemarken zijn lange mensen de norm. In andere delen van de wereld, zoals delen van Azië of Latijns-Amerika, zijn mensen gemiddeld een stuk kleiner en is dat gewoon. Het zegt verder niets over gezondheid of intelligentie. Toch laten onderzoeken zien dat langere mensen soms anders worden behandeld op de werkvloer, wat aantoont dat vooroordelen rondom afmetingen nog altijd bestaan. Gelukkig groeit het besef dat formaat niets zegt over wie iemand is of wat iemand kan.
Veelgestelde vragen
Kun je zelf invloed hebben op hoe lang je wordt?
Je kunt je maximale lichaamslengte niet veranderen, want die ligt grotendeels vast in je genen. Wat je wel kunt doen is ervoor zorgen dat je je groeipotentieel volledig benut. Dat doe je door gezond te eten, voldoende te slapen en regelmatig te bewegen tijdens de jaren dat je nog groeit. Als je dat niet doet, kun je kleiner blijven dan genetisch mogelijk was geweest.
Op welke leeftijd stopt de groei bij de meeste mensen?
Bij meisjes stopt de groei in lichaamslengte gemiddeld rond het 16e jaar. Bij jongens duurt dat iets langer, meestal tot tussen het 18e en 21e jaar. Dit hangt samen met de puberteit en het sluiten van de groeischijven in de botten. Sommige mensen groeien nog iets na hun 18e, maar dat is zeldzaam.
Wat is de gemiddelde lichaamslengte in Nederland?
De gemiddelde lichaamslengte in Nederland is voor mannen ongeveer 1,82 meter en voor vrouwen ongeveer 1,70 meter. Daarmee behoren Nederlanders tot de langste mensen ter wereld. Dat heeft te maken met zowel genetische aanleg als goede levensomstandigheden gedurende generaties.
Krimpt een mens ook weer naarmate hij ouder wordt?
Ja, mensen worden iets kleiner naarmate ze ouder worden. Dit komt doordat de tussenwervelschijven in de rug dunner worden met de leeftijd en doordat de houding verandert. Gemiddeld verliest iemand tussen het 40e en 70e levensjaar zo’n 1 tot 3 centimeter. Na het 70e jaar kan dit sneller gaan, vooral bij mensen met botontkalking.
Geef een reactie